maandag 20 november 2017

Waarom het niet altijd leuk was aan de bayou

Volgens het bekende Hank Williams-lied “Jambalaya” kun je aan de bayou een hoop plezier hebben. De geschiedenis van de Amerikaanse staat Louisiana leert echter dat men daar vaak z’n lol wel op kon. Een verkenning ter plaatse.

Alligator
Lake Martin, St. Martin Parish, Louisiana

Luister bij het lezen van deze blogpost naar de Spotify-playlist “Blog Klaas Bos – Waarom het niet altijd leuk was aan de bayou”.

 Highway 90
Morgan City, Louisiana

Dwars door het moeras leiden hoge bruggen en lange viaducten het verkeer van en naar New Orleans (lees “Wandel mee door ‘The Big Easy’”). Highway 90, van New Orleans via Houma, Franklin en New Iberia naar Lafayette, volgt een hoge rug in het landschap. Noordelijk daarvan liggen de moerassen van het Atchafalaya Basin en zuidelijk de moerassen van het Terrebonne Basin, die overgaan in de Golf van Mexico. Op dat hoger gelegen deel wordt suikerriet verbouwd.

Mandelay National Wildlife Refuge Natural Trail
Terrebonne Basin, Louisiana

Cajun Country
Dit is Cajun Country. Dit is het gebied van de bayous, het uitgestrekte en lastig toegankelijke stelsel van rivierarmen, dat de delta van de Mississippi River vormt.
We hadden in New Orleans al met de Cajun-cultuur kennisgemaakt, met het eten in de vorm van gator tamales with creole potatoes en crawfish étoufée (van rivierkreeft), en met de cajunmuziek (met accordeon, viool en wasbord).

Acadian Village
Lafayette, Louisiana

De Acadiërs
Om nader te kennis te maken met de Cajun-cultuur dachten wij: “Allons à Lafayette”, volgens de oproep die de accordeonist Joe Falcon al in 1928 deed. Vlakbij deze stad is het openluchtmuseum Acadian Village, dat inzicht geeft.

 The Expulsion of the Acadians from Prince Edward Island
Lewis Parker (1926-2001)

De naam van dit museum verwijst naar Acadië. Dit is een gebied in Noordoost-Amerika, waarvan de Canadese provincie Nova Scotia ongeveer het midden vormt. In de zeventiende eeuw viel dit onder Frans bestuur, totdat het bij de Vrede van Utrecht in 1713 overging naar de Britten. Die maakten zich zorgen over de loyaliteit van de Fransen in Acadië. In 1755 brandden de Britten de huizen af van Acadiërs die nog geen trouw hadden gezworen aan de Britse koning. Diegenen die daarna nog weigerden, werden uit Nova Scotia verbannen.
Velen van hen kwamen uiteindelijk terecht in Louisiana, dat toen nog onder Frans bestuur stond. Ze vormden de kern van de Franstalige bewoners van Louisiana, die later Cajuns (afgeleid van Acadië) werden genoemd.
Kortom, de Cajun-cultuur komt voort uit een hoop ellende.

 The Pavilion
Acadian Village

Het museum toont de gebouwen van de Cajuns, originelen en replicas: woningen die stammen uit de eerste helft van de negentiende eeuw, de New Hope Chapel uit 1850, een winkel uit 1860, een smidse, een dokters- en een tandartspraktijk en het typische paviljoen dat dienst deed als feestzaal.

We zien ook dat men hier muzikanten uit de regio, zoals Amédé Ardoin (1898-1942), hoog houdt door hun platen uit te stallen. Deze Ardoin maakte in 1928 de eerste opnamen van wat later zydeco werd genoemd. Deze muziekvorm kwam voort uit de muziek van de Cajuns en werd gespeeld door de creoolse bevolking van Louisiana., d.w.z. door de afstammelingen van Afrikaanse slaven. In vergelijking met cajunmuziek is zydeco meer uptempo en opzwepend.

 Lake Martin, St. Martin Parish, Louisiana

Swamptour met Bryce
In het motorbootje van Bryce Fuselier van Acadiana Swamp Tours maakten wij vervolgens een rondvaart door het moeras. In feite is Lake Martin bij Breaux Bridge een meer, omgeven door een dijk, maar het is volledig aan de natuur prijsgegeven. Wat hier meteen opviel waren de cypressen met hun naar onderen uitlopende stammen, die deze waterbestendige bomen stevig in de zachte bodem verankeren.
Dit gebied is het domein van reigers, ibissen, brulkikkers, schildpadden, beverratten, visarenden en alligators. We hadden het genoegen om ook laatstgenoemde aan te treffen, verschillende exemplaren zelfs – gelukkig vanaf een veilige afstand: de handen binnenboord houden!

Bryce vertelde veel wetenswaardigs over het ecosysteem. Hij was naar eigen zeggen een echte Cajun, d.w.z. dat hij een andere kijk op wildlife had dan de meesten van zijn passagiers. Misschien om ons op dat vlak te testen, gaf hij bij elke diersoort de receptuur, zoals: “Die vogel is lekker met gebakken uien.” Na de gator tamales in New Orleans kon hij ons in dit punt over alligators niet veel meer vertellen.
Trouwens, in “Eigen ‘hypocaustum’ is goud waard” is een mooi recept met flamingo te lezen.

 Eendenjachthut
Lake Martin

Bryce gaf ons toegang tot een eendenjachthut, middenop het meer, op palen geconstrueerd. En hij toonde ons een rivierkreeftenval. Daarbij vertelde hij ons een anekdote uit zijn jeugd.

Familiefeest
Bryce begon: “Ik weet niet hoe jullie zijn opgegroeid, maar wij hadden het best goed. En we hadden een grote familie. Ik was ongeveer acht jaar toen mijn moeder vertelde dat er een groot familiefeest zou worden gegeven. Ik ontmoette al mijn neefjes en nichtjes en we speelden uren achtereen. Dat was fantastisch!”
“Op een gegeven moment kwam er een vrachtwagen het erf opgereden en die laadde kratten uit. En in die kratten zaten levende kippen. Mijn moeder deed zo’n krat open en begon die kippen een-voor-een de nek om te draaien. Daarna gaf ze elk van mijn neefjes en nichtjes, en mij ook, zo’n dode kip. Wij moesten al die kippen plukken, waarna ze door mijn ooms en tantes verder werden verwerkt. Ik zat helemaal onder de veren, verschrikkelijk was dat!”
“Een tijd later kondigde mijn moeder aan dat er weer een familiefeest zou worden gehouden. Ik wist hoe laat het was en verstopte mij. Ik hoor mijn moeder nog roepen: ‘Rotjong, waar zit je!’”

 Schildpad
Lake Martin

Later kwamen wij in Memphis, waar we een kijkje namen in het luxe Peabody Hotel. We waren precies op tijd voor de marcherende eenden. Enkele eenden zijn sinds de jaren 1930 vaste gasten in het hotel, het blijvende gevolg van een grapje. Tweemaal per dag, om elf en vijf uur, worden ze vanuit een marmeren fontein in de lobby over een rode loper naar de lift geleid. Deze Peabody Duck March gaat met het nodige ceremonieel gepaard, waarbij die lobby steevast bomvol mensen zit. Daardoor kregen wij slechts een glimp van die eenden te zien, terwijl we ons afvroegen: “Welk recept zou Bryce daarbij hebben?

Lees ook “Impressies van het diepe Zuiden”; meer over de Verenigde Staten in volgende blogposts.