maandag 23 oktober 2017

Impressies van het diepe Zuiden

Wij maakten dit najaar een reis door de Verenigde Staten. Een vakantie die als een ontdekkingstocht was opgezet door een land dat dagelijks in het nieuws is. Hoe gaat het daar? Hier enkele eerste indrukken.

 Katoenveld in Mississippi

Tijdens onze reis bezochten we acht staten in het zuidoosten van de Verenigde Staten. Directe aanleiding: een muziekfestival in Arkansas. Maar ook een verkenning van het leven in het diepe Zuiden. Hoe leven de mensen hier, hoe gaan ze met elkaar om? Hoe denken ze over hun president?

En zo maakten we een uitgebreide autoreis: door de bossen van Georgia, langs de hagelwitte stranden van Florida, door de kuststreek van Alabama, de katoenvelden van Mississippi en de moerassen van Louisiana, naar het muziekfestival in Arkansas en de steden van Tennessee en over de bergen van North Carolina.

Zuidoost-USA
Om te beginnen wat statistieken voor het algemene beeld.

Bevolkingsdichtheid (bewoners per vierkante kilometer)
Georgia (GA): 68
Florida (FL): 145
Alabama (AL): 37
Mississippi (MS): 24
Louisiana (LA): 41
Arkansas (AR): 22
Tennessee (TN): 61
North Carolina (NC): 79
Verenigde Staten: 33
Nederland: 413

Inkomen (dollar per huishouden, afgerond)
Georgia: $ 51 200
Florida: $ 49 400
Alabama: $ 44 800
Mississippi: $ 40 600
Louisiana: $ 45 700
Arkansas: $ 42 000
Tennessee: $ 47 300
North Carolina: $ 47 800
Verenigde Staten: $ 55 800
Verenigde Staten: $ 29 000 (per inwoner)
Nederland: $ 27 800 (per inwoner)

Zo gerekend zijn Mississippi en Arkansas, en eigenlijk vrijwel heel Zuidoost-USA, de armste staten van de Verenigde Staten.

Levensverwachting (jaren, afgerond)
Georgia: 77
Florida: 79
Alabama: 75
Mississippi: 75
Louisiana: 76
Arkansas: 76
Tennessee: 76
North Carolina: 78
Verenigde Staten: 79
Nederland: 82

In de Verenigde Staten ligt de levensverwachting het laagst in de staten Mississippi en Alabama.

Politieke gezindheid
In heel Zuidoost-USA, dus ook in de genoemde staten, won Donald Trump vorig jaar de presidentsverkiezingen.  

Armoede troef
Je kunt die statistieken ook overslaan en al rijdende uit de auto waarnemen dat armoede hier troef is. Terwijl je door een van de rijkste landen op aarde rijdt, zie je op het platteland en in de dorpen en steden overal het verval. De romans van Erskine Caldwell komen in mijn gedachten, “Tobacco Road” en “God’s Little Acre”, ook al zijn die boeken al tachtig jaar oud. Soms denk je: “oude glorie”, soms vraag je je af of hier ooit enige vorm van glorie was.

In een land waar alles draait om eigen verantwoordelijkheid en waar de rol van de overheid bij voorkeur zo klein mogelijk dient te zijn, laten de effecten van de armoede zich raden. Wie arm is, is (waarschijnlijk) lager opgeleid, heeft minder toegang tot de rechtspraak, is minder snel geneigd om te gaan stemmen en is vaker zwart dan blank.

Amerikanen en de wet
Wat betreft die eigen verantwoordelijkheid: bij het inrijden van een volgende staat zien we telkens de borden: “Buckle up – It’s the law”. Kennelijk is de redenatie: waarom zou ik een gordel dragen, op wiens gezag? Welnu, de wet schrijft dat voor. En in de metro van Atlanta, GA, klonk via de intercom regelmatig dat “federal legislation requires” dat je je stoel aan ouderen moet afstaan. Dus niet uit goed fatsoen.

En wat betreft toegang tot de rechtspraak: langs de snelwegen zagen we veel billboards en vele daarvan waren in de trant van: “Injury, call …” …de dokter? Nee, een jurist! Waar in Nederland verzekeringsmaatschappijen doorgaans vlot uitbetalen, moet daar in VS blijkbaar een jurist aan te pas komen. En die doet dat niet voor niets.

En zeg niet dat je niet gewaarschuwd bent, want een vuilniscontainer op straat droeg het opschrift: “Not for public use. Any unauthorized person using this container will be PROSECUTED”.
Gelukkig vonden we in de buurt een prullenbak.

En over de verhoudingen tussen blank en zwart kan ik een aparte blogpost schrijven.

Een eenvoudige doch (zeer) voedzame maaltijd
Beperkte middelen hebben blijkbaar invloed op de levensverwachting, zeker in combinatie met de Amerikaanse eetcultuur. Inderdaad, veel Amerikanen leiden aan overgewicht en als gevolg daarvan is de gemiddelde levensverwachting van de Amerikanen afgelopen jaar gedaald.
We ondervonden het zelf: het vergt aandacht om niet teveel calorieën binnen te krijgen, zeker als je bent aangewezen op ketenrestaurants.

Ontbijt in Super 8, College Park, GA

Neem nou het ontbijt in ons eerste hotel, een Super 8 nabij Atlanta – toegegeven, niet meteen de beste hotelketen in de VS. Hier werden wegwerpbestek en -servies aangereikt, maar dat gold ook voor onze latere hotels. En het enige levensmiddel dat geen overmaat aan suiker bevatte, was een appel – en een beker koffie. Het afbakken van wafels of bagels is een optie om het ontbijt vorm te geven. Daarvoor staan speciale wafelijzers resp. broodroosters ter beschikking. De wafels werden op smaak gebracht met ahornsiroop of iets dergelijks.

In het hotel in Cherokee, NC, werden we voor het ontbijt verwezen naar Peter’s Pancakes & Waffles. De eerste keuze op de menukaart: “All American Pancakes: 3 big ones, $ 6.90. With bacon, sausage, ham or corned beef hash, butter, syrup, honey, $ 8.99”.
Bij wie rijkelijk toetast vliegen de koolhydraten naar binnen!

Een pizza bij de Pizza Hut in Panama City Beach – “Daar moet je ook niet gaan eten,” hoor ik je denken – sloeg alles. Ik dacht dat die met kip hartig zou zijn, maar dat viel tegen toen bleek dat deze pizza was voorzien van barbecuesaus… en die saus was mierzoet. Zo werd een veelbelovende pizza vakkundig verpest.

Zelfs de melk smaakt zoet. Geen wonder, want men declareert 11 gram suiker per 100 gram melk, tegenover 5 gram in Nederland. Daarbij de claim dat er geen suiker is toegevoegd.

En daarmee raken we –vrees ik – aan een belangrijke reden van de obesitas: onkunde. Teveel Amerikanen staan niet stil bij wat ze eten. De tv-reclames vertellen hen dat ze verantwoorde keuzes maken. En met de armoede in beeld komen we aan een tweede reden: junk food is goedkoop en ruimschoots voorhanden; gezond, vers voedsel is duur en niet overal verkrijgbaar.

Ruby Tuesday, College Park, GA

Overigens was de Ruby Tuesday-vestiging nabij Atlanta een verademing: lekkere gerechten en een verrassend goede saladebar.

“You’ve Entered GUN COUNTRY”

Wapengekletter
Het had mij niet verbaasd als ik Amerikanen met een wapen had zien rondlopen. Alleen al de ruime keuze aan holsters in een lederwarenwinkel in Cherokee, NC, gaf daartoe aanleiding.

Hier moet je je pistool in de auto laten liggen

Maar ik zag alleen personen die vanwege hun functie bewapend waren. En op veel openbare plaatsen wordt het dragen van wapens verboden. Wel zag ik pandjeshuizen met het opschrift “We Buy, Pawn & Sell Firearms”.

Uit het tijdschriftenrek van de supermarkt

Terwijl wij rondreisden schoot een idioot in Las Vegas tientallen mensen dood.

Verhuizer van huizen
Bij een van onze eerste hotels spraken we een bruingebrande, wat oudere man, die een verhuisbedrijf bleek te hebben. Niet van inboedel, maar van huizen. Zijn slogan: “We move what you live in”.
Hij beweerde dat dat hij zelfs het hotel kon verhuizen. “Toch niet vannacht?” vroeg ik voor de zekerheid. Maar het bleek een maand voorbereiding te kosten. Ik stelde voor om het Witte Huis te verhuizen. Ook dat bleek lastig, want: “They won’t let us near.

Tijdens het vervolg van onze reis zagen we regelmatig vrachtwagens met “Oversized Load” en dan dachten we aan hem terug.

Concert Rodney Block, King Biscuit Blues Festival, Helena, AR

De muziek van het Zuiden
Zou het hierbij zijn gebleven, dan was het alsnog een ‘stomme’ reis (in de zin van: geluidloos) geworden, maar gelukkig werd onze reis rijkelijk gekruid met muziek. Sterker nog, we zochten die muziek op in een poging om nader kennis te maken met het gebied waar we doorheen trokken. En we vonden die muziek: cajun en zydeco in de kroegen van New Orleans, blues op het festival van Helena, rock van straatbands in Memphis, country in cafés in Nashville tot en met de traditionele muziek van de Cherokee Indians. Onmiskenbaar heeft de armoede aan het ontstaan van deze muziek bijgedragen.

Meer over de Verenigde Staten in volgende blogposts.