maandag 28 november 2016

De perfecte mix van licht en donker

Wie zou denken dat het heldere dat doorklinkt in de naam ‘Brightlands’ gecombineerd kan worden met het spreekwoordelijk ‘donkere’ van de Middeleeuwen? Center Court, het splinternieuwe centrale gebouw van Brightland Chemelot Campus, laat zien dat dat wel degelijk mogelijk is.

Center Court, Brightlands Chemelot Campus
Ector Hoogstad Architecten, foto Dols Fotografie

In Chemelot, sinds vijftien jaar de naam van het chemiepark in Zuid-Limburg, zit de verwijzing naar “chemie” en “plaats” (Engels: “lot”) verborgen. Ik ben al heel wat mensen tegengekomen die ook een verband leggen met Camelot, het legendarische kasteel van koning Arthur, de plaats waar in een grijs verleden de Ridders van de Ronde Tafel bijeenkwamen.

In het nieuwe Center Court, dat op 16 november 2016 door Commissaris van de Koning Theo Bovens werd geopend, is die vergelijking tussen Chemelot en Camelot doorgetrokken. De vergaderzalen zijn daar namelijk vernoemd naar ridders uit de Arthurlegende:
  • Bors
  • Cadof
  • Caradoc
  • Dagonet, de brainstormruimte
  • Gareth
  • Pellinore
  • Lamorak
  • Lancelot, met een echte ronde tafel
  • Lionel, de lunchkamer
  • Safir, de centrale hal
  • Tor
  • Tristan
  • Ywain
  • En natuurlijk Arthur, het 300 zitplaatsen tellende auditorium
  • En dan is er nog de sporthal Merlin.
Niet alle ridders zijn vernoemd, opvallende afwezigen zijn Parzival en Galahad, maar we moeten rekening houden met de beoogde groei van de campus.

Wie waren die figuren eigenlijk?
Soms worden de Ridders van de Ronde Tafel ‘semi-historisch’ genoemd. Zo heeft de leiderfiguur Arthur vrijwel zeker ooit geleefd, maar het is niet bekend waar (waarschijnlijk in Engeland) en wanneer (gesneuveld in het jaar 537?). De verhalen die over hem de ronde doen gaan misschien terug op historische bronnen, maar het zijn vooral volksverhalen van schrijvers uit Noordwest-Europa die sinds de twaalfde eeuw zijn opgeschreven.

In die Arthurverhalen vormen beschavingsidealen, zoals dapperheid, loyaliteit, beminnelijkheid en vriendelijkheid, een rode draad. Meestal worden de ridders geconfronteerd met een uitdaging, die vaak inhoudt dat een ridder iets moet zoeken. Hij keert terug als overwinnaar, met het gevonden object en meestal ook met een jonkvrouw.

Hieronder mijn interpretatie van het Arthurverhaal.

Slag bij Mons Badonicus

Het Arthurverhaal
Arthur was een Britse legeraanvoerder die tijdelijk een halt toeriep aan de veroveringen van de Angelsaksen in Brittannië, nadat de Romeinse legioenen waren vertrokken. Hij won meerdere veldslagen tegen de Saksen, waaronder de slag bij Mons Badonicus (Mount Badon).

Nadat zijn vader was gesneuveld nam de magiër Merlijn de jonge prins Arthur onder zijn hoede en liet hem uit veiligheidsoverwegingen opvoeden bij een eenvoudig gezin. Merlijn plaatste op het kerkhof van Londen een steen met daarop een aambeeld en daarin het zwaard Excalibur. Merlijn vertelde dat degene die dit zwaard uit het aambeeld zou trekken, de wettiggeboren koning van Brittannië zou zijn. Vele edelen probeerden het, maar tevergeefs. Op een dag zag de jonge Arthur het zwaard uit het aambeeld steken en trok het er zonder moeite uit.

De Ridders van de Ronde Tafel

Arthur liet Camelot bouwen. Hij trouwde met de schone Guinevere en als huwelijkscadeau kreeg hij een ronde tafel, met plaats voor twaalf ridders. Daarbij moet je weten dat Arthur een zoon had bij Morgause: Mordred. Deze Morgause had ook vier zonen bij koning Lot van de Orkney-eilanden: Gareth, Walewein, Agravaine en Gaheris.

Pellinore
Pellinore was de koning van het land van de Heilige Graal. Hij wierp zijn familie in een bloedige strijd toen hij koning Lot in een gevecht doodde. Tien jaar later wreekten Lots zonen Walewein en Gaheris hun vaders dood door Pellinore in een duel af te slachten.

Lamorak belaagd

Lamorak
De zonen van Pellinore waren Lamorak, Tor, Aglovale en Parzival. De jonge en knappe Lamorak begon een affaire met Lots weduwe Morgause. Gaheris betrapte de twee geliefden samen, terwijl Morgause verbleef op Waleweins landgoed. Gaheris onthoofdde zijn eigen moeder, maar Lamorak wist te ontsnappen en dook onder. Lamorak verscheen weer op een toernooi en legde zijn situatie uit aan koning Arthur, maar hij weigerde het voorstel van Arthur om een wapenstilstand in te lassen. Toen Lamorak vertrok werd hij belaagd door de broers Walewein, Gaheris, Agravaine en Mordred. Mordred gaf Lamorak de doodslag.

Lancelot
Door een heldhaftige reddingsactie om Arthurs geliefde Guinevere uit handen van de vijand te redden, kreeg Lancelot de kans om tafelridder te worden. Hij werd de rechterhand van Arthur. Tijdens een lange afwezigheid van Arthur raakten Guinevere en Lancelot verwikkeld in een liefdesaffaire. Toen Arthur hier achter kwam, moest Lancelot vluchten en werd Guinevere veroordeeld tot de brandstapel. Arthur wist dat Lancelot alles zouden doen om haar te bevrijden en daarom riep hij zijn ridders op om de brandstapel te bewaken. Lancelot verscheen ten tonele en redde Guinevere van de executie, maar in het gevecht werden Gaheris en Gareth, de broers van Walewein, gedood.
Daarop dwong Walewein Arthur tot een oorlog tegen Lancelot. Toen Arthur naar Frankrijk overstak om Lancelot te achtervolgen, liet hij Guinevere bij Mordred achter. Deze wilde echter zelf met haar trouwen, om zo de troon te kunnen bestijgen. Dat leidde tot de fatale slag bij Camlann, waarbij Mordred sneuvelde, Arthur dodelijk gewond raakte en het koninkrijk ten onder ging.

Safir was de zoon van de Saraceense koning Esclabor. Eens vochten Safir en zijn broer Palamedes met elkaar om een jonkvrouw. In hun volle wapenuitrusting waren ze beiden onherkenbaar. Na een zwaardgevecht van een uur raakten ze onder de indruk van elkaars dapperheid en besloten ze hun identiteit bekend te maken. De broers schrokken en verzoenden zich. Ze sloten zich aan bij Lancelot in zijn strijd tegen koning Arthur.

Het bereiken van de Heilige Graal

De Heilige Graal
Parzival, de zoon van Pellinore, ging met Bors en Galahad, de zoon van Lancelot, op zoek naar de Heilige Graal. De Heilige Graal was de beker waarin het bloed van Christus was opgevangen bij zijn kruisiging en die door Jozef van Arimathea in veiligheid werd gebracht, mogelijk naar Glastonbury in Engeland. De graal zou bovennatuurlijke krachten bezitten.
Galahad vond de graal en de drie tafelridders brachten de graal naar het mythische eiland Sarras, ergens in het Midden-Oosten. Galahad en Parzival stierven daar en Bors keerde als enige terug naar het hof van Arthur.
Bors kwam eens voor een dilemma komt te staan: hij moest kiezen tussen het redden van zijn broer Lionel, die door een groep strijders dreigde doorboord te worden met spietsen, en een jonkvrouw, die door een ridder ontvoerd dreigde te worden. Hij koos voor de vrouw, maar bad dat het met zijn broer goed zou komen. Uiteindelijk versloeg Lionel zijn belagers en was boos op Bors en wilde hem vermoorden. Maar er flitste een donderslag op zijn zwaard, waarna de broers weer vriendschap sloten.

Caradoc
Caradoc de Oudere trouwde met de schone Ysave, maar zij werd spoedig verleid door de tovenaar Eliavres. Eliavres sprak een vloek uit over Caradoc, waardoor hij beesten aanzag voor zijn vrouw, terwijl de tovenaar bij Ysave een zoon verwekte. Caradoc de Oudere noemde de zoon naar zichzelf en Caradoc de Jongere werd ook tafelridder. Daar verscheen Eliavres en hij daagde een ridder uit om hem te onthoofden, maar: mocht hij dat overleven dan zou de tovenaar die ridder onthoofden. Caradoc nam die uitdaging aan. Nadat de tovenaar als bij toverslag zijn hoofd had teruggeplaatst bood Caradoc zijn nek aan. Eliavres weigerde echter hem te doden en onthulde dat hij zijn echte vader was. De tovenaar werd daarop vernederd en opgesloten, ver van zijn maitresse Ysave.

Dagonet
Dagonet was de geliefde nar van koning Arthur. Hij beschouwde zichzelf als een moedige strijder, maar bij het minste of geringste vluchtte hij. Hij hield de tafelridders graag voor de gek. Op hun beurt gebruikten de tafelridders Dagonet om hun vijanden een hak te zetten. Dit moest de nar soms met een pak slaag bekopen.

 Ywain redt een leeuw

Ywain
Ywain redde een leeuw die anders door een moerasslang verzwolgen zou worden. Uit dank sloot de leeuw vriendschap en volgde Ywain overal waar hij naartoe ging. Samen beleefden ze allerlei avonturen, zoals het verslaan van reuzen. Ywain werd op het slagveld vermoord door Mordred, die hem doormidden kliefde.

 Tristan en Isolde 

Tristan en Isolde
Tristan en Isolde werden verliefd nadat zij per ongeluk een liefdesdrank hadden gedronken. Later raakte Tristan in een gevecht in Bretagne gewond door een giftige speer. Hij stierf in de veronderstelling dat Isolde hem zou hebben verloochend. Ten onrechte. En toen Isolde de dode Tristan zag, stierf ze zelf van verdriet.

Het Arthurverhaal en Brightlands
Zoals de tafelridders op zoek waren naar de Heilige Graal zoeken de bewoners van Brightlands Chemelot Campus naar oplossingen op het gebied van duurzame technologieën en hoogwaardige materialen om zo een positieve bijdrage te leveren aan onze samenleving. In plaats van ridders zitten in Center Court studenten, ondernemers, wetenschappers en andere deskundigen aan tafel.

Voor het volledige Arthurverhaal verwijs ik naar de speelfilm “Monty Python and the Holy Grail” (1975). Ik zag deze film voor het eerst tijdens een filmavond van mijn studentenvereniging, toen de dvd-speler nog moest worden uitgevonden en de speelfilm in drie filmblikken werd aangeleverd. Per abuis werden de delen in de volgorde 1, 3, 2 geprojecteerd.
Dat deed aan ons kijkplezier weinig af

maandag 21 november 2016

9 Smart services, thanks to big data

The Brightlands Smart Services Campus at Heerlen (NL) has jumpstarted: 12 September 2016, the Dutch Minister of Economic Affairs officially opened the campus building. But what’s that: ‘smart services’?

Brightlands Smart Services Campus

Brightlands Smart Services Campus
In Limburg there are four Brightlands campuses where students, researchers, and entrepreneurs are working at the challenges modern society is facing.

Each campus has its own focus area:
  • Chemelot Campus at Sittard-Geleen: materials
  • Maastricht Health Campus: health
  • Campus Greenport Venlo: food
  • Smart Services Campus at Heerlen: smart services.
The Smart Services Campus is located in a completely renovated building, that was previously used by APG. Together with Maastricht University and the Province of Limburg, pension provider APG is the founder of the campus. The campus collaborates with renowned organizations, such as Accenture, Conclusion, KPN, BNY Mellon, Statistic Netherland (CBS), Zuyd University of Applied Sciences, the Dutch Open University, and TNO. Furthermore, smaller companies and start-ups are located there.

Smart services include:
  • Data Science: analyzing and utilizing large amounts of data
  • Service Design: developing services that recognize user needs by smart use of data
  • Social Impact: taking into account social aspects, such as privacy. These aspects are emphasized in training, and while setting up companies and developing services.
The general idea is that by analyzing large amounts of data the underlying context become visible and as a result better decisions can be made.

Now you probably comment: that’s very abstract. That’s why I give you nine examples of ‘smart services’.

www.livehoods.org

1. Livehoods
With Livehoods (www.livehoods.org) you can literally map the movements of large groups, for instance the inhabitants of metropoles. It’s based on Foursquare, which people use to let their friends know what places they visit. This results in the ‘urban landscape’: where are the natural borders within a city. These borders do not necessarily have to fit with existing suburbs. Banks can better determine where to establish a branch. It also offers considerable potential to shops, health centers, and governments.

2. Smart traffic lights
Congestion of roadways leads to loss of valuable time and energy, and to additional emissions. Making traffic lights more intelligent can improve this situation. These kinds of systems use sensors that monitor the flow of traffic. In the United States these systems are expanded from small neighborhoods to cities, counties, and even whole states. This results in a better flow.

3. Smarter treatment of diseases
Analyzing the medical data of a large number of patients provides insight in the best treatment method for certain diseases. It becomes clear which (sequence of) treatments more often have a positive effect and which have more frequently a negative effect. As a result, medical practitioners move towards the best practice for a specific disease (technical term: ‘data-driven pathways’).

4. Climate control
The larger a building the more difficult the climate control. That’s why smart measurement systems are installed to help controlling the climate in such large buildings.

Dutch smartphone app Toogethr

5. Smarter commuting
At the busiest time of the morning rush hour, 2.4 million Dutchmen are en route. Most of them are sitting alone. By combining a large amount of data carpooling can be encouraged. For that purposed the smartphone app Toogethr was developed (http://site.toogethr.com). One traveler (the driver) offers a ride to another traveler (the passenger); travel expenses can be shared.

6. Smarter energy
Most owners of photovoltaic systems deliver an energy surplus to their power supplier. This can be different, i.e., by sharing the surplus directly with other energy users. Several smartphone apps have been developed for that, such as Powerpeers (www.powerpeers.nl).

Dutch smartphone app Misnixx

7. Smarter neighborhood surveillance
An increasing number of smart systems becomes available that enable residents to supervise their neighborhood. Smartphone apps can be used to make users aware of shady dealings. For example, the Dutch initiative Buren-Alert has developed the MisNixx app and there is the Homies app with the slogan “Always somebody at home” (http://homies.nu).

Virtual Reality glasses

Edgar Dale’s Cone of Experience

8. Virtual Reality
By combining visual material certain situations can be visualized in three dimensions. The viewer (with special glasses) feels like being transported to a completely different environment. This technique can be used for games, but is also very suitable for education and training. People learn better via simulation than by reading texts, as Edgar Dale has proved years ago. The degree of experience counts.

9. Blockchain
And finally I mention ‘blockchain’. This complex technology for instance enables the alternative currency bitcoins. Many data collections, such identity data, medical files, company data, Internet domains and patents, are kept by designated authorities – security is crucial. Blockchain is fundamentally different, because the database has no owner, just like the Internet has no owner. It’s about decentral and open networks. The user can only carry out transactions, for instance paying in bitcoins, in which case his balance is settled decentral. At Brightlands Smart Services Campus the potential of blockchain is subject of research.

The importance of smart services
Now you can easily image how important it is…
  • …to treat the use of large amounts of data scientifically
  • …to explore (and exploit) the virtual endless number of possibilities of using large amounts of data
  • …to be aware of the social impact of this.
All these three aspects can be found in the examples given above.

This is a repost of my (Dutch) September 19, 2016 post.
Read my May 20, 2013 blog post about the reason why of my English reposts.

maandag 14 november 2016

5 Beelden op herhaling bij een duivelskunstenaar

In 2016 organiseerde Het Noordbrabants Museum in ’s-Hertogenbosch de expositie “Jheronimus Bosch – Visoenen van een genie”. Ik stond er oog in oog met eeuwenoude kunst: intrigerende schilderijen en tekeningen. Hoe gek moet je zijn om dit te maken? Kijk over mijn schouders mee.

Jheronimus Bosch, De hooiwagen (middenpaneel)

Volgens de befaamde Nederlandse historici Jan en Annie Romein in “Erflaters van onze beschaving” (1938) was Jeroen Bosch, die leefde van ca. 1450 tot 1516, ‘een ziener’. Volgens hen was Bosch een mans-die-zag, iemand die uitmuntte in de kunst van het waarnemen.

Jheronimus Bosch, Tuin der lusten
Middenpaneel: De mensheid voor de zondvloed

Aandachtig kijken
En waar de schilder een ziener is, geldt voor de kijker: aandachtig kijken! Op de meeste werken van Jeroen Bosch zie je telkens weer nieuwe details, zoals op De hooiwagen en de Tuin der lusten, die hierboven zijn weergegeven (te klein om alle details te ontwaren).

Het gaat mij te ver om het werk van Jeroen Bosch te interpreteren, deskundigen hebben daar al de grootste moeite mee. Maar als je goed kijkt, zie je bepaalde thema’s op verschillende werken terugkomen. Meestal gaat het om symbolen voor het kwaad (of zo je wilt: het Kwaad) en bepaalde ondeugden.
Ik toon je de marskramer, het mes, de vis, de uil en de stadsbrand.

1. De marskramer
De marskramer is tweemaal onderwerp van een schilderij.

Jheronimus Bosch, De marskramer (detail)

Jheronimus Bosch, De hooiwagen
Buitenpaneel: De marskramer (detail)

2. Het mes

Jheronimus Bosch, Tuin der lusten
Linkerpaneel: De hel (detail)

Jheronimus Bosch, Het laatste oordeel
Rechterpaneel: De hel (detail)

3. De vis

Jheronimus Bosch, Verzoeking van de heilige Antonius
Linkerpaneel: De heilige Antonius beschuldigd door duivels (detail)

Jheronimus Bosch, Tuin der lusten
Middenpaneel: De mensheid voor de zondvloed (detail)

Jheronimus Bosch, De hooiwagen (middenpaneel, detail)

4. Uil

Jheronimus Bosch, Tuin der lusten
Middenpaneel: De mensheid voor de zondvloed (detail)

Jheronimus Bosch, De marskramer (detail)

Jheronimus Bosch, De hooiwagen (middenpaneel, detail)

Jheronimus Bosch, Het woud heeft oren, het veld heeft ogen (detail)

5. De stadsbrand

Jheronimus Bosch, Verzoeking van de heilige Antonius
Middenpaneel: De heilige Antonius in het nauw (detail)

Jheronimus Bosch, Het laatste oordeel
Rechterpaneel: De hel (detail)

Jheronimus Bosch, De hooiwagen
Rechterpaneel: De hel (detail)

Andere terugkerende thema’s zijn de vos, de haan, het stekelvarken, de wolf, de hond, de ‘langneus’, de ‘kopvoeter’, de executieplaats en de befaamde boommens.

Jheronimus Bosch, Tuin der lusten
Rechterpaneel: De hel (detail)

Over Jeroen Bosch verscheen de roman “De duivelskunstenaar” door Matthias Rozemond (2016). Ik geef gratis een exemplaar weg. Wie heeft belangstelling?
Laat het maar even weten. Wie het eerst komt, het eerst maalt.