maandag 19 september 2016

9 Slimme diensten met dank aan big data

De Brightlands Smart Services Campus in Heerlen heeft een vliegende start gemaakt. Op 12 september 2016 werd het campusgebouw door minister Kamp officieel geopend. Maar wat zijn ‘slimme diensten’?

Brightlands Smart Services Campus

Brightlands Smart Services Campus
In Limburg zijn vier Brightlands-campussen waar studenten, onderzoekers en ondernemers werken aan oplossingen voor de uitdagingen waar de hedendaagse samenleving voor staat.

Ze hebben elk met hun eigen aandachtsgebied:
  • Chemelot Campus in Sittard-Geleen: materialen
  • Maastricht Health Campus: gezondheid
  • Campus Greenport Venlo: voeding
  • Smart Services Campus in Heerlen: smart services.
De Smart Services Campus is gevestigd in een geheel gerenoveerd gebouw, dat eerder door APG werd gebruikt. De pensioenuitvoerder APG is samen met de Universiteit Maastricht en de Provincie Limburg oprichter van de campus. De campus werkt samen met gerenommeerde organisaties als Accenture, Conclusion, KPN, BNY Mellon, CBS, Zuyd Hogeschool, de Open Universiteit en TNO. Daarnaast zijn er kleinere bedrijven en startups gevestigd.

Bij smart services moet je denken aan:
  • Data Science: het analyseren en inzichtelijk maken van grote hoeveelheden gegevens
  • Service Design: het ontwikkelen van diensten die door een slim gebruik van gegevens inspelen op de behoeften van gebruikers
  • Social Impact: rekening houden met sociaal-maatschappelijk aspecten, zoals privacy. Dit wordt bij opleidingen, de opzet van bedrijven en de ontwikkeling van diensten mee gegeven.
In het algemeen geldt dat door analyse van grote hoeveelheden gegevens onderliggende verbanden zichtbaar worden en dat zo betere besluiten kunnen worden genomen.

Nu zal je zeggen: dat is allemaal erg abstract. Daarom geef ik negen voorbeelden van ‘slimme diensten’.

www.livehoods.org

1. Livehoods
Met behulp van Livehoods (www.livehoods.org) kunnen de bewegingen van grote groepen, bijvoorbeeld de inwoners van wereldsteden, letterlijk in kaart worden gebracht. Dit op basis Foursquare, waarmee gebruikers hun vrienden laten weten welke plaatsen zij bezoeken. Zo ontstaat inzicht in het ‘urbane landschap’: waar liggen de natuurlijke grenzen binnen een stad. Die grenzen hoeven niet perse aan te sluiten op bestaande woonwijken. Banken kunnen zo bepalen waar ze het beste een filiaal vestigen. Ook winkels, gezondheidscentra en overheden kunnen er hun voordeel mee doen.

2. Slimme stoplichten
Opstoppingen in het verkeer leiden tot verlies van kostbare tijd en energie en tot extra emissies. Door verkeerslichten intelligenter te maken kunnen verbeteringen worden bereikt. Deze systemen maken gebruik van sensoren die de verkeersstromen monitoren. In de Verenigde Staten worden deze systemen uitgebreid van kleine buurten tot wijken, steden, zelfs hele staten. Het resultaat is een vlottere doorstroming.

3. Slimmere behandeling van ziektes
Het analyseren van de medische gegevens van grote aantallen patiënten levert inzicht op in de beste behandelingsmethode van bepaalde ziekten. Het wordt duidelijk welke (opeenvolging van) behandelingen vaker gunstig en welke vaker ongunstig uitpakken. Zo wordt toegewerkt naar de beste praktijk voor die ziekte (in vaktermen: ‘data-driven pathways’).

4. Klimaatbeheersing
Klimaatbeheersing is lastiger naarmate een gebouw groter is. Vandaar dat slimme meetsystemen worden geïnstalleerd om het klimaat in dergelijke gebouwen te helpen beheersen.

Toogethr smartphone-app

5. Slimmer woon-werkverkeer
Op het drukste moment van de ochtendspits zijn 2,4 miljoen Nederlanders onderweg. De meesten zitten alleen achter het stuur. Door grote hoeveelheden gegevens te combineren kan carpoolen worden bevorderd. Daarvoor is de smartphone-app Toogethr ontwikkeld (http://site.toogethr.com). De ene reiziger (de chauffeur) biedt aan een andere reiziger (de passagier) een ritje aan, waarbij de reiskosten kunnen worden gedeeld.

6. Slimmere energie
De meeste eigenaren van zonnecelsystemen leveren hun stroomoverschot naar hun stroomleverancier. Dat kan anders, namelijk door dit overschot rechtstreeks te delen met andere stroomgebruikers. Daarvoor zijn smartphone-apps ontwikkeld, zoals Powerpeers onder het motto “Energie van elkaar” (www.powerpeers.nl).

Misnixx smartphone-app

7. Slimmer buurttoezicht
Er komen steeds meer slimme systemen die buurtbewoners in staat stellen om beter toezicht te houden. Via smartphone-apps kan op verdachte zaken worden geattendeerd. Zo heeft Buren-Alert de MisNixx-app ontwikkeld en is er de Homies-app onder het motto “Altijd iemand thuis” (http://homies.nu).

Virtual Reality bril

 Edgar Dale’s Cone of Experience

8. Virtual Reality
Door beeldmateriaal te combineren kunnen bepaalde situaties driedimensionaal in beeld worden gebracht. De kijker (met speciale bril) waant zich in een heel andere omgeving. Deze techniek kan voor spellen worden gebruikt, maar is ook bij uitstek geschikt voor onderwijs en instructies. Mensen leren beter van ondervinding via simulatie dan van het lezen van teksten, zoals Edgar Dale al jaren geleden heeft aangetoond. De mate van beleving telt.

9. Blockchain
En tenslotte noem ik ‘blockchain’. Dit is een complexe technologie die aan de basis ligt van het alternatieve betaalmiddel bitcoins. Voor veel databestanden, zoals identiteitsgegevens, medische dossiers, bedrijfsgegevens, internetdomeinen en octrooien, geldt dat deze worden bijgehouden door aangewezen instanties – de beveiliging ervan is cruciaal. Bij blockchain is dat fundamenteel anders, want daarbij heeft de database geen eigenaar, net zo min als het internet een eigenaar heeft. Het gaat om decentrale en open netwerken. De gebruiker kan alleen transacties uitvoeren, bijvoorbeeld betalen met bitcoins, waarbij zijn saldo decentraal wordt bijgewerkt. Op Brightlands Smart Services Campus wordt onderzoek gedaan naar de mogelijke toepassingen van blockchain.

Het belang van smart services
Nu kun je zelf wel bedenken hoe belangrijk het is om…
  • …het gebruik van grote gegevens op een wetenschappelijke wijze aan te pakken
  • …de vrijwel eindeloze mogelijkheden van het gebruik van grote hoeveelheden gegevens te exploreren (en te exploiteren)
  • …je bewust te zijn van de sociale impact daarvan.
Deze aspecten zijn bij de voorbeelden alle drie aan de orde.