maandag 26 september 2016

Naar de top van een verdwenen berg

Vol goede moed vertrokken we in een grote groep vanuit Nederland naar Zuid-Frankrijk voor de grote fietstocht. Maar de beklimming van de Kale Berg draaide uit op een rit vol ontberingen.

 
De Italiaanse dichter Petrarca was de eerste beroemdheid die – voorzover bekend – de Mont Ventoux beklom. Dat was op 26 april 1336. Daarmee was hij een van de eerste toeristen in de menselijke geschiedenis, de eerste bergsporter. Hij schreef in een brief dat hij op de top had gelezen in een meegebrachte zakuitgave van de “Confessiones” van de kerkvader Augustinus.
Toen ik in juni 2008 op de top van de Mont Ventoux arriveerde kwam ik aan lezen niet toe.

Voor mij was een ongeluk in september 2007 de directe aanleiding tot de beklimming, lees daarover “Jezelf bewijzen”. Het initiatief kwam van enkele collega’s, die daarvoor een organisatiebureau in de arm namen. Aangevuld met andere fietsliefhebbers kon een hele touringcar worden gevuld.

Slechte vooruitzichten
Na een dag in de bus kwamen we aan op camping Carpe Diem in Vaison-la-Romain. Er was daar net een onweersbui gevallen. De volgende dag waren er meer buien. Niettemin maakten we via Col de la Madeleine een oefentocht van 49 km naar Bédoin. In Bédoin regende het ook, zodat we onze cappuccino onder dak moesten drinken.

Door de canyon
Ook de dag van de grote beklimming begon met regen. Aangezien ik voor het eerst in de bergen ging fietsen, zou ik starten vanuit Sault, de makkelijke kant. Om daar te komen, gingen we via Bédoin, Flassan en Villes-sur-Auzon naar de Gorges de la Nesque. De 20 km lange weg door deze canyon klimt van 300 naar 700 m hoogte. Het was spectaculair om door zo’n canyon te fietsen.
Via Monieux bereikten we Sault, waar we neerstreken op een terras.

De grote beklimming
Terwijl wij wachtten op onze koffie werd de Mont Ventoux, die we vanuit Bédoin nog vaag konden zien, definitief door wolken omhuld. Een onheilspellend regenscherm kwam onze kant uit. We bleven niet langer wachten, maar trokken onze regenjasjes aan – onze variant van “de mouwen opstropen”.

Van Sault naar de top van de Mont Ventoux is 26 km, van ca. 700 m naar 1912 m. De eerste twee kilometer kregen we cadeau, want die zijn vlak. Zo konden we wennen aan de regen die steeds harder begon te vallen. Na een kilometertje klimmen viel de groep uiteen en verstomden de gesprekken.

Mist, regen, water op de weg, het was fris en daarbij moest er ook nog geklommen worden.

Ik las de afstand af van de kilometerpaaltjes. Vijf, zes, zeven, acht, negen, tien… Elk paaltje vertelde mij dat ik weer zo’n 50 m hoger was gekomen. Ondertussen bleef het regenen, werd de mist steeds dichter en daalde de temperatuur.

Toen volgde er een relatief vlakke kilometer: we bereikten Le Chalet Reynard. Dat was gedacht als verzamelplaats, maar onder de gegeven omstandigheden wilde niemand blijven wachten.

De laatste zes kilometer gingen van 1417 naar 1912 m in een gelijkmatige klim. Nu kwam het er écht op aan. Ik voelde me nog goed, maar ik was boos op die rotmist en die rottige regen. Ik gooide mijn lichtste verzet in de strijd, 38-28. Ik telde nu niet meer elke kilometer, maar elke hectometer. Mijn enige baken daarvoor was mijn fietscomputer vanwege de mist en het ontbreken van kilometerpaaltjes.

Het monument voor Tom Simpson was in de mist bijna aan mijn aandacht ontsnapt.

Tenslotte passeerde ik een restaurant en bereikte het weerstation op de top. Het regende nog steeds. Het was zo mistig dat ik top van de toren niet kon zien, van uitzicht was absoluut geen sprake.
En koud dat het daar was! Het weerstation meldde 6 graden en daar was ik niet op gekleed. Ik nam vluchtig een kijkje in een souvenirwinkel, waar de aanwezigen mij grijnzend begroetten, want ik was als een verzopen kat.

Ik ging gauw terug naar dat restaurant, onze verzamelplaats. Hier warmde ik weer een beetje op, maar de kleren bleven drijfnat. Uit voorzorg was het restaurant voor driekwart afgesloten om het waterballet te beperken. Het koffieapparaat was defect, maar wel was er warme chocolade en appelgebak – weer eens wat anders dan isotone dorstlesser en energiereepjes.

Terug naar de zon
Daarna volgde de afdaling. Het moeilijkste daaraan was de eerste stap buiten het restaurant: het regende nog onverminderd, het was mistig en koud. Ik wilde geen minuut wachten om te vertrekken van deze verschrikkelijke plaats. We reden langs het weerstation op de top en kregen daarna de volle laag – alsof iemand een douchekop op je gezicht richt.
Ik hield in, want voorzichtigheid was geboden in de afdaling over drijfnat asfalt. De weg leek wel een bergrivier. Door de kou bevangen trilden mijn armen, maar ik slaagde erin mijn fiets op koers te houden. Een enkele keer stopten we even om bij te komen van het continue remmen.

Terwijl we zo afdaalden, steeg de temperatuur. Het werd zowaar droog en de mist trok weg, zodat we toch nog een mooi uitzicht hadden. Tegen de tijd dat we Malaucène bereikten, was de temperatuur weer aangenaam.
De beklimming was volbracht.

Alle deelnemers hielden aan deze bizarre tocht hun eigen sterke verhaal over. Dit was het mijne.

De volgende dag was het opgeklaard en vanuit de touringcar, op weg naar huis, hadden we een prachtig uitzicht op de Mont Ventoux.
I’ll be back…

Lees ook “Je moet anders gaan leven”, “Inleiding tot de atletische sferologie” en “Hoe ik de Vaalserberg vlakker maakte”.

maandag 19 september 2016

9 Slimme diensten met dank aan big data

De Brightlands Smart Services Campus in Heerlen heeft een vliegende start gemaakt. Op 12 september 2016 werd het campusgebouw door minister Kamp officieel geopend. Maar wat zijn ‘slimme diensten’?

Brightlands Smart Services Campus

Brightlands Smart Services Campus
In Limburg zijn vier Brightlands-campussen waar studenten, onderzoekers en ondernemers werken aan oplossingen voor de uitdagingen waar de hedendaagse samenleving voor staat.

Ze hebben elk met hun eigen aandachtsgebied:
  • Chemelot Campus in Sittard-Geleen: materialen
  • Maastricht Health Campus: gezondheid
  • Campus Greenport Venlo: voeding
  • Smart Services Campus in Heerlen: smart services.
De Smart Services Campus is gevestigd in een geheel gerenoveerd gebouw, dat eerder door APG werd gebruikt. De pensioenuitvoerder APG is samen met de Universiteit Maastricht en de Provincie Limburg oprichter van de campus. De campus werkt samen met gerenommeerde organisaties als Accenture, Conclusion, KPN, BNY Mellon, CBS, Zuyd Hogeschool, de Open Universiteit en TNO. Daarnaast zijn er kleinere bedrijven en startups gevestigd.

Bij smart services moet je denken aan:
  • Data Science: het analyseren en inzichtelijk maken van grote hoeveelheden gegevens
  • Service Design: het ontwikkelen van diensten die door een slim gebruik van gegevens inspelen op de behoeften van gebruikers
  • Social Impact: rekening houden met sociaal-maatschappelijk aspecten, zoals privacy. Dit wordt bij opleidingen, de opzet van bedrijven en de ontwikkeling van diensten mee gegeven.
In het algemeen geldt dat door analyse van grote hoeveelheden gegevens onderliggende verbanden zichtbaar worden en dat zo betere besluiten kunnen worden genomen.

Nu zal je zeggen: dat is allemaal erg abstract. Daarom geef ik negen voorbeelden van ‘slimme diensten’.

www.livehoods.org

1. Livehoods
Met behulp van Livehoods (www.livehoods.org) kunnen de bewegingen van grote groepen, bijvoorbeeld de inwoners van wereldsteden, letterlijk in kaart worden gebracht. Dit op basis Foursquare, waarmee gebruikers hun vrienden laten weten welke plaatsen zij bezoeken. Zo ontstaat inzicht in het ‘urbane landschap’: waar liggen de natuurlijke grenzen binnen een stad. Die grenzen hoeven niet perse aan te sluiten op bestaande woonwijken. Banken kunnen zo bepalen waar ze het beste een filiaal vestigen. Ook winkels, gezondheidscentra en overheden kunnen er hun voordeel mee doen.

2. Slimme stoplichten
Opstoppingen in het verkeer leiden tot verlies van kostbare tijd en energie en tot extra emissies. Door verkeerslichten intelligenter te maken kunnen verbeteringen worden bereikt. Deze systemen maken gebruik van sensoren die de verkeersstromen monitoren. In de Verenigde Staten worden deze systemen uitgebreid van kleine buurten tot wijken, steden, zelfs hele staten. Het resultaat is een vlottere doorstroming.

3. Slimmere behandeling van ziektes
Het analyseren van de medische gegevens van grote aantallen patiënten levert inzicht op in de beste behandelingsmethode van bepaalde ziekten. Het wordt duidelijk welke (opeenvolging van) behandelingen vaker gunstig en welke vaker ongunstig uitpakken. Zo wordt toegewerkt naar de beste praktijk voor die ziekte (in vaktermen: ‘data-driven pathways’).

4. Klimaatbeheersing
Klimaatbeheersing is lastiger naarmate een gebouw groter is. Vandaar dat slimme meetsystemen worden geïnstalleerd om het klimaat in dergelijke gebouwen te helpen beheersen.

Toogethr smartphone-app

5. Slimmer woon-werkverkeer
Op het drukste moment van de ochtendspits zijn 2,4 miljoen Nederlanders onderweg. De meesten zitten alleen achter het stuur. Door grote hoeveelheden gegevens te combineren kan carpoolen worden bevorderd. Daarvoor is de smartphone-app Toogethr ontwikkeld (http://site.toogethr.com). De ene reiziger (de chauffeur) biedt aan een andere reiziger (de passagier) een ritje aan, waarbij de reiskosten kunnen worden gedeeld.

6. Slimmere energie
De meeste eigenaren van zonnecelsystemen leveren hun stroomoverschot naar hun stroomleverancier. Dat kan anders, namelijk door dit overschot rechtstreeks te delen met andere stroomgebruikers. Daarvoor zijn smartphone-apps ontwikkeld, zoals Powerpeers onder het motto “Energie van elkaar” (www.powerpeers.nl).

Misnixx smartphone-app

7. Slimmer buurttoezicht
Er komen steeds meer slimme systemen die buurtbewoners in staat stellen om beter toezicht te houden. Via smartphone-apps kan op verdachte zaken worden geattendeerd. Zo heeft Buren-Alert de MisNixx-app ontwikkeld en is er de Homies-app onder het motto “Altijd iemand thuis” (http://homies.nu).

Virtual Reality bril

 Edgar Dale’s Cone of Experience

8. Virtual Reality
Door beeldmateriaal te combineren kunnen bepaalde situaties driedimensionaal in beeld worden gebracht. De kijker (met speciale bril) waant zich in een heel andere omgeving. Deze techniek kan voor spellen worden gebruikt, maar is ook bij uitstek geschikt voor onderwijs en instructies. Mensen leren beter van ondervinding via simulatie dan van het lezen van teksten, zoals Edgar Dale al jaren geleden heeft aangetoond. De mate van beleving telt.

9. Blockchain
En tenslotte noem ik ‘blockchain’. Dit is een complexe technologie die aan de basis ligt van het alternatieve betaalmiddel bitcoins. Voor veel databestanden, zoals identiteitsgegevens, medische dossiers, bedrijfsgegevens, internetdomeinen en octrooien, geldt dat deze worden bijgehouden door aangewezen instanties – de beveiliging ervan is cruciaal. Bij blockchain is dat fundamenteel anders, want daarbij heeft de database geen eigenaar, net zo min als het internet een eigenaar heeft. Het gaat om decentrale en open netwerken. De gebruiker kan alleen transacties uitvoeren, bijvoorbeeld betalen met bitcoins, waarbij zijn saldo decentraal wordt bijgewerkt. Op Brightlands Smart Services Campus wordt onderzoek gedaan naar de mogelijke toepassingen van blockchain.

Het belang van smart services
Nu kun je zelf wel bedenken hoe belangrijk het is om…
  • …het gebruik van grote gegevens op een wetenschappelijke wijze aan te pakken
  • …de vrijwel eindeloze mogelijkheden van het gebruik van grote hoeveelheden gegevens te exploreren (en te exploiteren)
  • …je bewust te zijn van de sociale impact daarvan.
Deze aspecten zijn bij de voorbeelden alle drie aan de orde.

maandag 12 september 2016

Hoe je inspeelt op de woonwensen van kenniswerkers

Stel, je bent hoog opgeleid en ambieert een baan op Brightlands Chemelot Campus, ook al moet je daarvoor verhuizen. De campus is gelegen in een regio waar het aantal inwoners terugloopt, met een overschot aan woningen tot gevolg. Maar zijn dat wel woningen waar jij graag wilt wonen?


Op 24 juni 2016 presenteerde ontwerpbureau BuroSTUB het rapport “Je zal er maar wonen: ontwerpend onderzoek naar huisvesting van kenniswerkers in een krimpregio”. In dit rapport worden twee ontwikkelingen gecombineerd:
  1. Groeiopgave: de economische ambities van Zuid-Limburg, met name de ontwikkeling van Brightlands Chemelot Campus, waarvoor getalenteerde kenniswerkers worden aangetrokken.
  2. Krimpopgave: de terugloop van het aantal inwoners van Zuid-Limburg, wat leidt tot een overschot aan woningen.

Dit resulteert in een transformatieopgave: hoe sluit het woningaanbod het beste aan op de woonwensen van de kenniswerkers?

De focus van het onderzoek ligt op de Westelijke Mijnstreek, waar de campus is gelegen, en op hoogopgeleide kenniswerker die op de campus werken. Daarbij kan onderscheid gemaakt worden tussen Nederlandse en buitenlandse kenniswerkers (internationals).

Woonwensen
De voorkeur van kenniswerkers gaat vooral uit naar een suburbane of landelijke woonomgeving. Jongeren en internationals geven weliswaar vaker de voorkeur aan een stedelijk centrum, maar niet alle kenniswerkers willen in Maastricht wonen.

De bereikbaarheid van de woonlocatie over de (snel)weg is van groot belang voor kenniswerkers. Jongere internationals hechten meer belang aan het openbaar vervoer, waarbij zij het reizen naar het buitenland als problematisch ervaren. Voor hen vormt ook de matige bereikbaarheid van de campus per openbaar vervoer een beperking.
Kenniswerkers hebben dagelijkse voorzieningen, zoals supermarkten, restaurants en sportverenigingen, graag vlakbij huis.

In tegenstelling tot expats zijn kenniswerkers nogal honkvast. Kenniswerkers zijn geen voorbijgangers, maar blijven nogal lang op één plaats wonen.
Veel kenniswerkers hebben een koopwoning, behalve jongere internationals die relatief vaak een huurappartement hebben, veelal in Maastricht.

Transformatieopgave
In de Westelijke Mijnstreek laat het aantal inwoners en huishoudens een duidelijke daling zien, zodat de komende decennia er significant minder woningen nodig zijn. Zonder ingrijpen leidt dit tot groeiende leegstand en dalende huizenprijzen. Dit heeft nadelige gevolgen voor de leefbaarheid van de regio.

De overheid is aan zet voor oplossingen. Het beleid is gericht op sloop van woningen waar dat nodig is (verdunning), het verbeteren van de kwaliteit van bestaande woningen en het mondjesmaat toestaan van nieuwbouw. Sloop is bijvoorbeeld aan de orde in wijken met veel woningen van hetzelfde type. En de kwaliteit van woningen verbetert bijvoorbeeld door ze levensloopbestendig te maken.
Een complicatie is dat een groot deel van de woningen in particulier bezit is.

 Kansenkaart Westelijke Mijnstreek

Kansenkaart
Volgens BuroSTUB zijn er rondom de campus voldoende goed bereikbare suburbane woonwijken, met voldoende dagelijkse voorzieningen, in een groene woonomgeving én met goed bereikbare voorzieningen in de omliggende steden. Bovendien zijn de huizen betaalbaar.
Dit zijn ook de woonwijken waar kwaliteitsverbetering van woningen wenselijk is. De vraag naar woningen vanuit de kenniswerker kan dus een katalysator zijn bij de benodigde transformatie.

Ruimtelijke strategieën
Voor die transformatie doet BuroSTUB vijf aanbevelingen:
  1. Stel het bestaand woongebied centraal
    In de woonwensen van de kenniswerker kan binnen het bestaande woongebied worden voorzien, al zijn daarvoor wel gerichte ingrepen nodig, ruimtelijk, financieel en organisatorisch.
  2. Gebruik het Limburgs landschap als kracht
    Een mooi en bereikbaar landschap is voor de kenniswerker zeer interessant vanwege groen, rust en sportmogelijkheden. Daarvoor is nodig dit landschap, dat in de Westelijke Mijnstreek aanwezig is, in de directe woonomgeving te laten doordringen.
  3. Date met een kenniswerker
    Voor de internationals is niet alleen sprake van een ruimtelijke opgave, maar ook van een sociale. Dat vraagt meer mogelijkheden voor interactie en contact tussen de locals en de internationals, bijvoorbeeld door het wegnemen van drempels en taalbarrières.
  4. Streef naar complementariteit binnen de Euregio
    De Westelijke Mijnstreek kan zich profileren met een wervend suburbaan woonmilieu, terwijl stedelijke en landelijke woonmilieus, complementair hieraan, elders in de Euregio aanwezig zijn.
  5. Start een Brightlands proeftuin
    Proefprojecten laten zien wat de Westelijke Mijnstreek als kennisregio in haar mars heeft. Daarbij worden nieuwe technieken en materialen ‘live’ uitgetest in de openbare ruimte, in het verenigingsleven, in de woning, bij de buurtwinkel, door startups van kenniswerkers.
Gereedschapskist
BuroSTUB sluit het onderzoek af met concrete maatregelen op vier thema’s. De uitvoering ervan vergt investeringen en inspanning van allerlei partijen, zoals de overheid, huizenbezitters, banken, makelaars en werkgevers, waaronder bedrijven op de campus.
Ik noem enkele maatregelen:

Bereikbaarheid
  • Slimme woon-werk fietsverbinding (Brightlands Bikelane)
  • Grensoverschrijdend OV-netwerk.

Groene omgeving
  • Het buitengebied in je achtertuin door herinrichting van openbare ruimte
  • Slopen leegstaande woningen ten behoeve van groen.
Voorzieningen
  • Welcome Center voor internationals
  • Dagelijkse voorzieningen (winkels en scholen) in de buurt.
Woningen
  • Suburbane herverkaveling door middel van kleinschalige ingrepen, zoals grondruil
  • Herbestemmen maatschappelijk vastgoed.
Ik zal in gaten houden of de maatregelen worden gerealiseerd, zodat elke kenniswerker die op de campus in dienst treedt in de buurt zijn droomwoning kan betrekken.

Het rapport “Je zal er maar wonen: ontwerpend onderzoek naar huisvesting van kenniswerkers in een krimpregio” is online beschikbaar op http://kenniswerkersinlimburg.nl. Je vindt hier ook informatie over de onderzoeksopzet.

maandag 5 september 2016

Why a Brightlands start-up was praised in the Dutch Parliament

The chemical industry is searching for energy-efficient installations that generate less by-products, use less raw materials and require less investments. This has also been discussed in the Dutch Parliament.

Flowid’ SpinPro spinning disc reactor

Parliamentary debate
I quote the Member of the Dutch Parliament, the social-democrat Diederik Samson, who said the following in the parliamentary debate about the Ministry of Economic Affairs’ budget, September 16, 2015:

“I'll take you to the start-up Flowid from Eindhoven, which is literally unleashing a revolution in the process industry. This concerns two fast rotating discs – it sounds so simple and yet it is so beautiful – between which any raw material can react into a new product, especially medicines, but also plastics; actually everything. Nowadays, conventional industry makes those products with fossil resources: crass, in large boilers with a lot of water – boiling, throwing materials together, hoping it goes well; and after distillation maybe you have something. Flowid can do this more precisely, safer, and cleaner. It can turn the whole chemical industry upside down. And those guys are ready for the jump. They want to build a factory that makes those reactors, creating new jobs, from professor to welder. Who's willing to invest now? Maybe the Chinese bring the money to the table; and then we’ve not only lost the knowledge, but also those jobs.”

Flowid installation with SpinPro reactor

The jump has been made
According to Samson the guys from Flowid were “ready for the jump”.

That’s right, because since May 25, 2016 they’re officially located at Brightlands Chemelot Campus. Then, Flowid moved into a one of the halls of the brand new pilot plant complex at the campus, together with Chemelot InSciTe.

InSciTe has placed there installations for developing and producing building blocks for “green” bio-based materials. Scientist and entrepreneurs collaborate to scale up processes and technologies from the laboratory, an important step towards commercialization. The research at InSciTe concerns among other things the efficient production of adipic acid, a raw material for nylon, from levulinic acid, which can be made from biomass.

SpinPro reactor
In the pilot plant hall Flowid has installed the reactor Samson referred to, the first pilot plant of its kind in the world.
It’s the SpinPro reactor, up to 100,000 times smaller than conventional reactors and therefore much safer, more efficient, and more environmentally friendly.

The SpinPro reactor is based on the spinning disc technology that was developed in the Department of Chemical Engineering and Chemistry at the Eindhoven University of Technology. Flowid is, as said by Samson, a spin-off from this university and focuses on the further development and marketing of new process technologies.

In a SpinPro reactor various fluids are dosed from above onto horizontal discs. The discs, about the size of a CD, spin fast in a tight housing. This results in forces that blend the fluids almost perfectly while they are pumped along the spinning discs within a few seconds. Under extremely controlled conditions the fluids react very quickly.
Watch the animation video: https://youtu.be/p42pCoOJ5sc.

Production new style
Samson saw it right: the SpinPro technology distinguishes itself from traditional technologies by a smaller size of the reactor, lower energy and raw materials consumption, less or no formation of by-product, and by lower operating and investment costs.
Exactly what the industry is looking for.

The system is also more secure, so that it can be used to produce at a small scale. Bio-based raw materials can be processed decentrally with the reactor – at the source, to prevent the transport of water in the biomass.
One example is the processing of butyllithium, which is used for rubbers and plastics. In conventional reactors strong reactions must be taken into account, which are easier to control in the SpinPro reactor.

Cooperation
By installing the reactor at the Brightlands campus, scaling up from laboratory to an industrial scale is possible. Here Flowid can increase the production capacity from 8 to 80 m3 per day, more than sufficient for many applications.

InSciTe will use Flowid's SpinPro reactor – a fine example of collaboration within the open innovation ecosystem at the campus.
Here Flowid also collaborates with Chemtrix; both companies replace (large-scale) batch production by (small-scale) flow production. Furthermore, Flowid cooperates with Technoforce (separation technology).

Meanwhile, Flowid sold its first spinning disc reactors in India – and AkzoNobel is interested.

Read also “30 Remarkable developments at Brightlands Chemelot Campus” and “Europe supports 17 innovative projects in my region”.
A transcript (in Dutch) of the parliamentary debate about Flowid (in context) is available online: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/h-tk-20152016-2-7.html
More information about Flowid: www.flowid.nl
This is a repost of my (Dutch) June 27, 2016 post.
Read my May 20, 2013 blog post about the reason why of my English reposts.