maandag 29 februari 2016

Wat is de stip op de horizon van de campus?

Levensvatbaarheid is het meest algemene doel van een organisatie. Hoe dat doel wordt bereikt, kan worden opgeschreven in de ‘missie’ en ‘visie’. Die verklaringen zijn ook voor Brightlands Chemelot Campus opgesteld.

Dols Fotografie

In het boek “Start With Why” (2009) begint de schrijver Simon Sinek met de WAAROM-vraag. Daarbij gaat het om vragen als: wat is je doel, waar ga je voor, wat geloof je? Lees “Waarom je trouw blijft aan grote leiders”.

Het beantwoorden van dergelijke vragen is Chefsache, een aangelegenheid van de directie. En bij Brightlands Chemelot Campus heeft het management de antwoorden op die vragen vastgelegd in drie verklaringen: missie, visie en ambitie.

Missie
Wat is – naast levensvatbaarheid – het hogere doel van de campus, oftewel waarom wordt die campus ontwikkeld? Dit is vastgelegd in de missieverklaring voor Brightlands Chemelot Campus:
Bijdragen aan wereldwijde uitdagingen via versterking van de regionale kennis- en maakeconomie, internationale concurrentiekracht en innovatievermogen, alsmede de groei van directe en indirecte banen. Daarvoor creëren wij een omgeving waarin mensen kunnen excelleren.
Visie
Daarop volgt de vraag hoe dat hogere doel moet worden bereikt, oftewel: waar gaat het (kwalitatief) naar toe met die campus, wat gaat daar gebeuren? Dit is de visieverklaring:
Brightlands Chemelot Campus wordt internationaal gezien als de place to be waar de combinatie van unieke kennis van onze mensen op het gebied van performance materialen en chemie, zorgt voor mondiale doorbraken en oplossingen op het gebied van duurzaamheid en gezondheid.
Ambitie
Om die missie en visie concreet te maken, om dit te kwantificeren, oftewel om een ‘stip op de horizon’ te zetten, is ook een ambitie geformuleerd:
Het realiseren van een wereldwijde reputatie als open innovatie ecosysteem voor toptalent en topindustrie met 2.900 kenniswerkers en 1.000 studenten in 2023 op Brightlands Chemelot Campus.
Op weg naar realisatie
In een analyse door Buck Consultants International in opdracht van het Ministerie van Economische Zaken worden vier kernelementen van een campus onderscheiden: *
  1. Fysieke locatie met hoogwaardige vestigingsmogelijkheden & faciliteiten
  2. Focus op R&D en/of kennisintensieve activiteiten
  3. Aanwezigheid van manifeste kennisdragers
  4. Actieve open innovatie.
Deze kernelementen zijn ook van belang voor het realiseren van de ambitie van Brightlands Chemelot Campus, ze geven reliëf aan de missie en visie.

1. Fysieke locatie met hoogwaardige vestigingsmogelijkheden & faciliteiten
Daarbij gaat het om:
  • Geschikt vastgoed: kantoorruimten, laboratoria, kleinschalige productiehallen, leslokalen, algemene voorzieningen, etc.
  • Enabling technologies, geavanceerde analytische apparatuur voor onderzoek naar materialen
  • Proef- en minifabrieken.
2. Focus op R&D en/of kennisintensieve activiteiten
Binnen Brightlands zijn deze activiteiten ondergebracht bij enkele onderzoeksinstituten, waarvan de eerste vier (ook) op Chemelot zijn gevestigd:
3. Aanwezigheid van manifeste kennisdragers
Op Brightlands Chemelot Campus zijn verschillende typen organisaties gevestigd, elk op hun eigen wijze kennisdrager:
  • Multinationals: DSM, SABIC en LANXESS
  • Startende bedrijven
  • Mkb’ers
  • Onderwijsinstellingen: Universiteit Maastricht, Chemelot Innovation and Learning Labs (CHILL), Leeuwenborgh Opleidingen, Arcus College, Zuyd Hogeschool, Technische Universiteit Eindhoven en RWTH Aachen
  • Onderzoeksinstituten: AMIBM, Chemelot InSciTe en Brightlands Materials Center.
4. Actieve open innovatie
Onderdelen van dit kernelement zijn op Brightlands Chemelot Campus:
  • De community, wat inhoudt dat mensen op de campus worden verbonden, onderling en met waardevolle netwerken
  • De aantrekkelijkheid voor nieuw talent van de leefomgeving rond de campus 
  • Stimulerende instrumenten, zoals financieringsfondsen.
Volgens de analyse van Buck zijn deze vier kernelementen op Brightlands Chemelot Campus al zo ver ontwikkeld, dat deze campus in de (laatste) fase van ‘volwassenheid’ wordt ingedeeld (evenals acht andere campussen). *

Toch moet op Brightlands Chemelot Campus hard worden gewerkt om deze vier kernelementen verder te ontwikkelen en de ambitie voor 2023 te halen. Zo zijn er verschillende bouwprojecten die af moeten en onderzoeksinstituten die moeten worden doorontwikkeld.

En daarmee zijn we in de systematiek van Sinek ondertussen ‘afgedaald’ naar de HOE- en WAT-vragen.

* Het rapport “Actualisatie campussen onderzoek Buck Consultants International” (2014) is online opvraagbaar via het Ministerie van Economische Zaken: www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2015/02/23/actualisatie-campussen-onderzoek-buck-consultants-international
Hierin worden negen campussen in Nederland gekwalificeerd als ‘volwassen’:

  1. Kennispark Twente, Enschede 
  2. Wageningen Campus 
  3. Utrecht Science Park 
  4. Amsterdam Science Park 
  5. Leiden Bio Science Park 
  6. Science Park Technopolis Delft 
  7. High Tech Campus Eindhoven 
  8. Science Park Ekkersrijt, Eindhoven 
  9. Chemelot, Sittard-Geleen.

maandag 22 februari 2016

Hoe voorkom je dat belangrijke bestanden verloren gaan?

Je hebt vast wel eens gehoord dat iemand door een computerstoring waardevolle bestanden kwijtraakte (misschien overkwam het jou). Een simpel programma helpt om deze schade te beperken: wie wat bewaart kan verder.


 
Mijn advies: SyncToy
Iedereen die mij vertelt dat hij of zij door computerfalen bestanden is kwijtgeraakt, geef ik een welgemeend advies. En dat advies geef ik ook aan jou, hopelijk voordat je bestanden kwijtraakt.

Mijn advies luidt: installeer SyncToy en maak daarmee regelmatig een back-up van je belangrijke bestanden.

Moeilijk? Neen, eigenlijk is het heel simpel!

Alternatief: de cloud
Maar eerst iets over een alternatief. In een ideale wereld staan de bestanden die je nodig hebt in de cloud, bovendien heb je altijd toegang tot die bestanden en verder heb je er het volste vertrouwen in dat de cloud-dienstverleners met hun ‘tengels’ van jouw bestanden afblijven, terwijl zij nimmer met een storing worden geconfronteerd.

Ik zou er niet zo zeker van zijn.
Ik blijf daarom bij mijn advies dat het in de digitale wereld altijd verstandig is om over duplicaten van bestanden te beschikken. Dus ook de cloud-adepten raad ik aan om SyncToy (of een programma met soortgelijke functionaliteit) te gebruiken.

SyncToy installeren
SyncToy is een Microsoft-programma dat gratis kan worden gedownload via https://www.microsoft.com/en-us/download/details.aspx?id=15155.

Klik hier op “Download”, waarna je kunt kiezen tussen een 86- en 64-bits versie. Waarschijnlijk kun je prima met de 64-bits versie uit de voeten, dus selecteer die en klik vervolgens “Next”.

Sla het bestand op, bijvoorbeeld in de ‘Download’-folder. Open het installatieprogramma en volg de aanwijzingen om SyncToy op je computer te installeren. Ik werk met SyncToy-versie 2.1.

Gebruik van SyncToy
Er zijn twee dingen die je moet begrijpen voor een juist gebruik van SyncToy:
  1. De linker en rechter folder
  2. De drie mogelijke acties.

Linker en rechter folder
SyncToy synchroniseert bestanden tussen twee folders, de ‘linker’ en de ‘rechter’ folder. De linker is de bron-folder, de plaats waar je originele bestanden zich bevinden. De rechter folder is de doel-folder, de plaats waar die bestanden worden gedupliceerd.

In de meeste gevallen bevindt de bron-folder zich op je computer en de doel-folder op een externe harde schijf of in de cloud. Bij wie in de cloud werkt bevindt de bron-folder zich in de cloud en de doel-folder staat bijvoorbeeld op een externe harde schijf of bij een andere cloud-dienst.

Je kunt in SyncToy voor meerdere folderparen synchronisatie-acties aanmaken, die gelijktijdig of afzonderlijk kunnen worden uitgevoerd. Sub-folders worden daarbij meegenomen.

Drie mogelijke acties
Je kunt per folderpaar kiezen voor drie verschillende acties:
  1. Synchronize
  2. Echo
  3. Contribute.

1. Synchronize
Nieuwe en gewijzigde bestanden worden in beide richtingen gekopieerd. Wijzigingen van bestandsnamen en het verwijderen van bestanden aan de ene kant worden aan de andere kant herhaald.

Vooral bij deze optie is het meer gepast om te spreken van een linker en rechter folder dan van een bron- en doel-folder, want na het uitvoeren van SyncToy zijn beide folders identiek, ongeacht welke veranderingen zijn aangebracht.

2. Echo
Nieuwe en gewijzigde bestanden worden van links naar rechts gekopieerd. Wijzigingen van bestandsnamen en het verwijderen van bestanden links worden rechts herhaald.

3. Contribute
Nieuwe en gewijzigde bestanden worden van links naar rechts gekopieerd. Wijzigingen van bestandsnamen links worden rechts herhaald. Bestanden die links zijn verwijderd, blijven rechts behouden.
Deze optie heeft mijn voorkeur, voor het geval je per abuis bestanden verwijdert en SyncToy draait voordat je dat ontdekt.

Verder zijn er nog specifieke instellingen mogelijk, zo kun je bepaalde bestanden of sub-folders uitsluiten van de synchronisatie.

Voorbeelden 
Ik heb voorbeelden uitgewerkt om de werking van SyncToy te illustreren. Ik heb daarbij voor elk van de drie acties een folderpaar aangemaakt met exact dezelfde bestanden in de drie (linker) bron-folders, terwijl ik de (rechter) doel-folders leeg liet.


Voor elk folderpaar heb een bijbehorende actie gedefinieerd. Dat gaat als volgt.

Klik de button “Create New Folder Pair” en selecteer in het popup-scherm de linker- en de rechter-folder.



Klik “Next >” en selecteer in het volgende popup-scherm de gewenste actie (Synchronize, Echo of Contribute), klik nogmaals “Next >”, geef het folderpaar een naam en voltooi met “Finish”.
Dit geeft het beeld aan het begin van dit artikel.

Vervolgens liet ik deze acties gelijktijdig uitvoeren door “All folder pairs” te selecteren en door op “Run” te klikken.


De bestanden links zijn rechts gedupliceerd:


Daarna bracht ik in de drie linker folders dezelfde wijzigingen aan:
  • Word-bestand aangepast
  • De twee afbeeldingen verwijderd
  • Drie nieuwe afbeeldingen toegevoegd.
Dat gaf het volgende beeld:


Bovendien wijzigde ik de rechter ‘synchronize’-folder:
  • Excel-bestand aangepast
  • Drie nieuwe afbeeldingen toegevoegd (andere dan links).
Dat gaf het volgende beeld:


Na deze wijzigingen voerde ik de drie SyncToy-acties nogmaals gelijktijdig uit met de volgende eindresultaten.

Voorbeeld 1: Synchronize
Tenslotte zien de linker en rechter folder er bij ‘Synchronize‘ hetzelfde uit:


De drie afbeeldingen die links waren toegevoegd, zijn rechts gedupliceerd; de drie afbeeldingen die rechts waren toegevoegd zijn links gedupliceerd; het gewijzigde Word-bestand heeft het ongewijzigde bestand overschreven en de twee afbeeldingen die links waren verwijderd, zijn rechts ook verdwenen.

Voorbeeld 2: Echo
Bij ‘Echo’ is de bron-folder onveranderd gebleven, de wijzigingen zitten in doel-folder:



De drie toegevoegde afbeeldingen zijn gedupliceerd; het gewijzigde Word-bestand heeft het ongewijzigde bestand overschreven en de twee verwijderde afbeeldingen zijn ook uit de doel-folder verdwenen. De doel-folder is dus gelijk aan de bron-folder (tenzij er wijzigingen in de doel-folder waren aangebracht).

Voorbeeld 3: Contribute
Ook bij ‘Contribute’ is de bron-folder onveranderd gebleven en zitten de wijzigingen in doel-folder:


De drie toegevoegde afbeeldingen zijn gedupliceerd; het gewijzigde Word-bestand heeft het ongewijzigde bestand overschreven en de twee verwijderde afbeeldingen zijn in de doel-folder behouden gebleven.

SyncToy is geen panacee 
Vint Cerf, de uitvinder van het zgn. tcp/ip-protocol voor het uploaden van computerbestanden naar het internet, gaf onlangs een waarschuwing. Volgens hem dreigen oude digitale bestanden verloren te gaan, omdat ze worden opgeslagen op hardware en in formaten die binnenkort niet meer gelezen kunnen worden. Denk daarbij aan bestanden op floppy’s en cassettebanden – wie heeft er nog een cassetterecorder?
Misschien toch maar weer fotoalbums volplakken…?

Maar zelfs dan: “Verzamel geen schatten voor u op de aarde, waar mot en roest ze verderven” (Mattheüs 6, vers 19).

Samengevat
Hopelijk ben je na lezing van het bestaande…
  • Overtuigt van het belang van duplicaten van digitale bestanden
  • Bekend met de manier waarop SyncToy daarbij kan helpen
  • In staat dit programma toe te passen (ondanks dat het alleen in een Engelse versie beschikbaar is).
Kortom, het is niet voor niets dat ik SyncToy noemde als gereedschap in mijn virtuele gereedschapskist in “De 9 beginselen van mijn blog”.

Al werkend met SyncToy is het je misschien opgevallen dat er wél een C:-schijf op je computer zit, maar geen A:- en B:-schijven. Wie daar het fijne van wil weten verwijs ik naar mijn blogpost “Mien waar is mijn A:-schijf” over mainframe en pc.

En nou wil ik eigenlijk niet weer horen dat bij een computerstoring waardevolle bestanden verloren zijn gegaan.

maandag 15 februari 2016

Duidelijke afspraken – voor als het mis gaat

Chemelot is een terrein met chemische bedrijven, waar met gevaarlijke stoffen wordt gewerkt. Die stoffen vormen een risico voor medewerkers en omwonenden. Lees hoe hulpverleners zijn voorbereid op incidenten.


Veiligheidsregio Zuid-Limburg
Chemelot kan niet naar believen bepalen hoe met incidenten wordt omgegaan. Dit is bij wet geregeld en hierbij is een rol weggelegd voor de veiligheidsregio (Wet veiligheidsregio’s). Een veiligheidsregio is een gebied waarin wordt samengewerkt op het terrein van brandweerzorg, rampenbeheersing, crisisbeheersing, geneeskundige hulp en openbare orde en veiligheid. Er zijn 25 veiligheidsregio’s in Nederland en Chemelot valt onder de Veiligheidsregio Zuid-Limburg.

Rampbestrijdingsplan
De veiligheidsregio is verplicht om voor ‘inrichtingen’ waar bepaalde hoeveelheden gevaarlijke stoffen aanwezig zijn (Besluit risico zware ongevallen BRZO) rampbestrijdingsplannen op te stellen (Besluit veiligheidsregio’s).

Chemelot is zo’n BZRZO-locatie en daarom publiceerde de Veiligheidsregio Zuid-Limburg onlangs het “Rampbestrijdingsplan Chemelot 2015” (RBP Chemelot). Daarnaast beschikt Chemelot over een Bedrijfsnoodplan. In deze plannen wordt beschreven hoe men is voorbereid op mogelijke rampen, zoals brand, explosie en toxische rampen.
Opmerkelijk is dat deze plannen gelden voor alle fabrieken op de locatie, groot en klein, aangezien Chemelot als één ‘inrichting’ wordt beschouwd. Er zijn dus geen afspraken die per fabriek verschillen, wat gemakkelijk misverstanden zou kunnen geven.

Bedrijfsbrandweer
Chemelot beschikt over een bedrijfsbrandweer (Wet veiligheidsregio), die is voorzien van een meldkamer, speciaal materieel en deskundig personeel; het is een van de grootste professionele brandweercorpsen van Nederland. Ingeval van een (dreigende) ramp neemt deze bedrijfsbrandweer de eerste maatregelen. De overheidsbrandweer wordt gealarmeerd, waarna deze de operationele leiding overneemt.

Verder stelt de bedrijfsbrandweer een Actiecentrum in (Bedrijfsnoodplan), die bemenst wordt door deskundigen vanuit de bedrijven op de locatie. Dit Actiecentrum houdt zich bezig met de effecten van het incident op de fabrieken en hun medewerkers op de site.

Alarmering
In acute gevallen is de bedrijfsbrandweer bevoegd om in bepaalde sirenegebieden rondom Chemelot luchtalarm te geven, NL-Alert te activeren en om pagina 112 van L1 Teletekst in te schakelen. Het bericht bij brand en toxische rampen is: “Blijf binnen, sluit ramen en deuren en zet ventilatie uit.”
Ook op Chemelot wordt waar nodig sirene-alarm gegeven; men is geïnstrueerd hoe te handelen.

De bedrijfsbrandweer kan ook het spoor-, weg- en vaarverkeer laten stilleggen.

Verder kan de bedrijfsbrandweer bijstand vragen van de overheid: speciaal materieel, brandweermannen en ambulances. Daar staat tegenover dat de bedrijfsbrandweer Chemelot bijstand verleent aan de overheid, zoals bij transportincidenten waarbij gevaarlijke stoffen betrokken zijn.

GRIP-structuur
In Nederland geldt voor de aanpak van incidenten de zgn. Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijdingsprocedure (GRIP). Afhankelijk van de omvang van een incident worden meer partijen betrokken en wordt extra bijstand verleend (opschaling).
Van belang is dat Chemelot volledig bij deze procedure is aangehaakt, wat voorkomt dat tijdens een incident* nog afspraken gemaakt moeten worden.

Er worden vier GRIP-niveaus onderscheiden:
  • GRIP 0: de effecten blijven beperkt tot de plaats van het incident; de bedrijfsbrandweer is operationeel leider; eventueel wordt het Actiecentrum Chemelot ingesteld, maar verder behoeft niet te worden opgeschaald
  • GRIP 1: de effecten blijven beperkt tot Chemelot; de overheidsbrandweer is operationeel leider vanuit het Commando Plaats Incident (COPI), in overleg met het Actiecentrum
  • GRIP 2: de effecten blijven (nog) beperkt tot Chemelot, maar met dreiging daarbuiten; operationele leiding door het regionaal operationeel team (ROT), in overleg met het COPI
  • GRIP 3: effecten op de omgeving binnen één gemeente (Sittard-Geleen of Stein); operationele leiding door het ROT; bestuurlijke leiding door het gemeentelijk beleidsteam (GBT)
  • GRIP 4: effecten op de omgeving in meerdere gemeenten; operationele leiding door het ROT; bestuurlijke leiding door het regionaal beleidsteam (RBT).
ROT en RBT werken vanuit het Meld en Coördinatiecentrum (MCC) te Maastricht.

Binnen de GRIP-structuur wordt bijvoorbeeld geregeld:
  • Het omleiden van het verkeer door de politie
  • Ontruiming van verblijfplaatsen (op advies van brandweer en politie) en evacuatie van gebieden (op last van de burgemeester).

Crisiscommunicatie en informatie-uitwisseling
De overheid is verantwoordelijk voor de crisiscommunicatie over een incident op Chemelot, waarbij evenwel wordt afgestemd met een voorlichter van Chemelot, wat dan weer niet tot teveel vertraging mag leiden.

Om elkaar snel en concreet te informeren (onder meer met explosieveilige portofoons), schrijft het RBP Chemelot de METHANE-standaard voor:
  • Major incident: datum & tijdstip, GRIP-niveau
  • Exact location: betrokken gebouw/installatie/fabriek
  • Type of incident: aard van het incident
  • Hazard: hinder/geluid/ stank/explosie-/gezondheidsgevaar; productgegevens betrokken stof (stofnaam, hoeveelheid, VN-nummer/CAS-nummer, belangrijkste eigenschappen stof); bedreigd gebied
  • Access: aanrijroute; weersomstandigheden ter plaatse (windrichting, temperatuur, windsnelheid)
  • Number of causalities: aantal gewonden
  • Emergency services required: gevraagde bijstand.
Om die informatie te verkrijgen worden onder andere door gasspecialisten op en rond Chemelot metingen verricht.

Oefenen, oefenen!
Er worden regelmatig oefeningen gehouden, zodat wordt voorkomen dat het RBP Chemelot niet slechts een stoffig document is.

Bekijk tenslotte de reportage over de bedrijfsbrandweer van Chemelot, die L1 TV op 4 december 2015 uitzond: https://youtu.be/ydcI1RDemIw

Het “Rampbestrijdingsplan Chemelot 2015” van de Veiligheidsregio Zuid-Limburg is, evenals de Rampbestrijdingsplannen “Hoogwater Maas Zuid-Limburg”, “Maastricht Aachen Airport” en “AWACS Zuid-Limburg”, online beschikbaar via www.vrzuidlimburg.nl/nl/documenten

* Het RBP Chemelot gaat over ‘rampen’, maar is ook bruikbaar voor (minder ernstige) ‘incidenten’ of het voorkomen daarvan.

maandag 8 februari 2016

An escape route is our hiking trail

Many places have once been the scene of historic events. But who suspects that an inhospitable area has ever served as a historical setting?


Our walk on the West Highland Way in Scotland led through the desolated Glen Nevis valley, not far from the trail’s end, Fort William; read “Walking through the Highlands”. I was surprised to find there, as one of the few signs of human activity, a plaque that commemorates the Battle of Inverlochy in 1645.

On the plaque we read:

The pursuit of the Campbells
The Battle of Inverlochy
“I am Diarmid Campbell of Inverary, undone from the blows from the MacDonalds swords, my kinfolk now help me flee from Lochaber. Today, this second day of February 1645, as the sun rose in the sky, Montrose with his Highlanders and Alasdair MacColla with his Irishmen, attacked us and destroyed our army. Poor Auchinbreck, our commander, lies slain on the field of battle. The Lochy river now runs red with the blood of Argyll’s finest. We that are left, make for our homeland, through the Lairigmor (the big pass). Pray God that these MacDonalds devils do not pursue us any further, we are as hunted animals. The wish of this dying Highlander, is to get home, back to the land of his fathers. Let the Almighty grant me this.”

This quote brings us straight into one of the bloodiest periods in the British history. A religious war between Royalists – followers of (the Anglican) King Charles I – and strict-orthodox Presbyterians (the so-called Covenanters): the Schottish Civil War (1644-1651). Wars in England, Scotland and Ireland: the Wars of the Three Kingdoms (1638-1651). And a feud between rivaling Schottish clans: the (Catholic) MacDonalds and the (Presbyterian) Campbells. Moreover, there is dividing line along the language barrier between Gaelic (Schottish) and English.

A motive for the fight was that Charles I imposed a prayer book on the Presbyterians. This happened at a time when Scotland was seeking independence from the king, who was a descendant of the Scottish royal house of Stuart (clan Stewart).

The Battle of Inverlochy was a fight between Royalists (especially the Gaelic MacDonald clan), helped by Irish troops, on the one hand and Covenanters (especially the English Campbell clan) on the other.
In a surprise attack the Royalists won, despite the fact that they fought with 1,500 men against 3,000 Covenanters, of whom 1,500 were killed (the Royalists lost ‘only’ 250 men).

The plaque we encountered during our hike, stands on the escape route of the Campbells. The 13th century Inverlochy Castle is situated at the other side of the Ben Nevis, Brittain’s highest mountain (1344 m).

The Royalists were led by the Marquis of Montrose and Alasdair MacColla; Duncan Campbell of Auchinbreck commanded the Covenanters, on behalf of the Marquis of Argyll.
And so we meet some interesting actors on the stage of history.

Marquis of Montrose
James Graham, the 1st Marquis of Montrose from the Graham clan – nobleman, poet and soldier – initially joined the Presbyterians, but later he sided with Charles I, because he was against a secular government by clerics (read: Presbyterians). Through this standpoint, he ended up in jail for a while.

In 1644, Montrose was commissioned by Charles I to form a small army, which could march rapidly through the rugged Highlands. The army endured harsh conditions and lack of food; it conducted a guerrilla war, which was particularly effective in the Scottish wilderness. Moreover, the Presbyterian opponents of the marquis were poorly trained, allowing him to achieve spectacular victories, including the Battle of Inverlochy.
In 1645, Montrose temporary controlled almost all of Scotland.

The Royalists did not manage to maintain the achieved gains. Because Montrose allowed that some towns were plundered by his army, he lost a lot of sympathy. Then, his army fel apart and so, on 13 September 1645, he lost the Battle of Philiphaugh.

Montrose fled to Norway and in retaliation his army was massacred by the Covenanters.

Charles I
Since 1625, Charles I was king of the three kingdoms, but in 1646, after some lost battles, he was forced to surrender to the Covenanters. They transferred him one year later, in exchange for £ 100.000, to the English parliament, which was controlled by Oliver Cromwell.

Next, the Presbyterians attempted to get Charles I back on the throne, because the king offered better prospects on Scottish independance than Cromwell. That effort stranded at the Battle of Preston on 16-19 August 1648, in which Cromwell gained a resounding victory.

Charles I was beheaded in London on 30 January 1649, age 48. Thereupon, Cromwell reigned harshly over England, Scotland and Ireland, until his death in 1658.

In March 1650, Montrose returned to Scotland to support – driven by revenge – Charles II, the son of the executed king. Hij got little help and on 27 April, he lost the Battle of Carbisdale. Hij was captured and on 21 May, he was hanged in Edinburgh, age 37.

Marquis of Argyll
Achibald Campbell, the 1st Marquis of Argyll was in fact the leader of the Schottish government and an important opponent of Montrose.

Under the leadership of Argyll the Presbyterians supported Charles II, still hoping for an independent Scotland and from disgust of the execution of Charles I. On 23 June 1650, Charles II landed in Scotland, coming from The Hague. However, on 3 September, the Scots were overwhelmingly defeated by Cromwell's army in the Battle of Dunbar. Charles II fled to France in 1651.

Argyll lost his power position and went bancrupt.

Bloody episode
On the battlefields of the Wars of the Three Kingdoms 28,000 men died, but even more died of disease, while another 45,000 civilians were victims of disease (plague) and war.

Only after the regime of Cromwell and his son ended in 1660, Charles II ascended the throne. In 1685, he was succeeded by his son James II.

The Marquis of Argyll was accused of high treason by Charles II and was beheaded on 27 May 1661 in Edinburgh, age 54, on a ‘prototype’ of the guillotine, the ‘Maiden’.

Resume
I summarize this history with the following infographic.


For more information about this period in the Scottish history I refer to “A History of Scotland” by Neil Oliver (2009).
This blog post is a repost of my (Dutch) November 1, 2015 post.
Read my May 20, 2013 blog post about the reason why of my English reposts.

maandag 1 februari 2016

Wat fascineert aan regelmaat – in de Oudheid en nu

Een mathematische vorm, namelijk de regelmatige vijfhoek, zet aan tot een ontdekkingstocht langs een persoonlijk aandenken aan mijn jeugd, de oude Grieken en – heel verrassend – Brightlands Chemelot Campus.

Zelfgebouwde dodecaëders

Het moet ongeveer 1977 zijn geweest, toen ik in het laatste jaar van mijn middelbare school de moeite nam om uit zes vellen DIN A4 100 grams tekenpapier, met behulp van liniaal, passer, potlood, schaar en een Pritt-stift, drie regelmatige twaalfvlakken in elkaar te knutselen. Ik stapelde ze op elkaar en monteerde de constellatie op een vijfhoekig papieren sokkeltje. Hierboven een recente foto; mijn knutselwerkje heeft decennia van verhuizingen en ander ongerief overleefd.

In mijn jeugd was ik al gefascineerd door regelmatige mathematische vormen, een fascinatie die ik niet alleen deel met liefhebbers van diamanten en kristallen (Swarovski), maar ook met filosofen uit de Oudheid.

En daarmee komen we op een bijzondere vorm van zingeving. Wat je daar ook van vindt, het is alleszins intrigerend en alleen daarom al de moeite van een verkenning waard.

Timaeus
Timaeus” is een dialoog van Plato van 360 v. Chr., waarin de astronoom en fysicus Timaeus van Locri een beschrijving geeft van de natuur, die door de Engelse filosoof Bertrand Russell als ‘onnozel’ wordt gekwalificeerd.

Timaeus stelt dat God het Heelal schiep en die een volmaakte vorm gaf: de bol, waarbij de uiteinden overal even ver van het midden verwijderd zijn – een passende vorm voor het Levende dat in zichzelf alle levende wezens moet omvatten.

Naar analogie is het hoofd bolvormig: volgens Timaeus gaven de goden het hoofd, het verblijf van het goddelijkste en heiligste in ons, het lichaam tot voertuig, ter verplaatsing.

Vier elementen gedefinieerd
De zichtbare en tastbare wereld is volgens Timaeus samengesteld uit vuur, aarde, water en lucht. Deze vier elementen zijn omsloten door driehoeken, of beter gezegd driedimensionale combinaties daarvan.

4: tetraëder – VUUR

Het element vuur wordt voorgesteld als een tetraëder (regelmatig viervlak).

8: octaëder – LUCHT

Lucht wordt weergegeven als een octaëder (regelmatig achtvlak).

20: icosaëder – WATER

Water wordt afgebeeld als een icosaëder (regelmatig twintigvlak).

6: kubus – AARDE

Het vierde element, aarde wordt voorgesteld als een hexaëder (kubus, zesvlak).

Dit zijn volgens Timaeus de vormen die de eigenschap bezitten dat ze de ganse bol (die model staat voor het Heelal) verdelen in gelijke en gelijkvormige delen.

Het vuur wordt gerepresenteerd door het kleinste van deze lichamen (tetraëder), de icosaëder (water) kan gemakkelijk aan het rollen worden gebracht en de kubus (aarde) is het minst onderhevig aan beweging.

Vier elementen afgebeeld
Het idee van vier elementen vinden we op veel plaatsen terug, zoals in de thriller "Het Bernini Mysterie” door Dan Brown (2000). Daar en elders worden er buitenaardse krachten aan toegekend.

Glasraam op Brightlands Chemelot Campus

We komen de vier elementen ook tegen op Brightlands Chemelot Campus. In de hal van een van de gebouwen vinden we een vrijstaand glas-in-loodraam met onduidelijke signatuur, waarop per kwadrant een element is afgebeeld.

Vuur

Linksboven wordt vuur afgebeeld, met brandende toortsen, een brandende takkenbos, bliksemschichten en de zon als kenmerkende attributen.

En God zei: Laat er licht zijn!” (Genesis 1 : 3).

Lucht

Rechtsonder wordt lucht afgebeeld met vogels, wolken en een vlieger.

En God zei: …laten er vogels boven de aarde vliegen, langs het hemelgewelf!” (Genesis 1 : 20).

Water

Linksonder wordt water weergegeven met behulp van zeedieren, regen en een zeilschip.

En God zei: Laat het water wemelen van wemelden levende wezens…!” (Genesis 1 : 20).

Aarde

Rechtsboven vinden we tenslotte aarde, gepresenteerd door planten, een hoorn des overvloeds en een globe.

En God zei: Laat de aarde groen doen opkomen, zaaddragend gewas, vruchtbomen, die naar hun soort vrucht dragen, waarin hun zaad is op de aarde!” (Genesis 1 : 11).

12: dodecaëder

Het vijfde element
In Timaeus wordt nog een lichaam genoemd, waarmee Plato een vijfde element poneert en waarmee de klassieke verzameling Platonische lichamen compleet is: de dodecaëder (regelmatig twaalfvlak), het onderwerp van mijn jeugdige knutselwerk.
De dodecaëder zou een klassiek symbool voor gezondheid zijn.

Overigens introduceert Aristoteles ook een vijfde element: ether, het eerste element, dat de cirkelvormige beweging van hemellichamen mogelijk maakt.

Afgeleiden van de dodecaëder
Uit Wenzel Jamnitzer, Perspectiva corporum regurarium,
Neurenberg 1568

In “Wat je kunt leren van een bol” ging ik aan de hand van de Duitse filosoof Peter Sloterdijk in op de diepere betekenis van de bol (waarbij kort aan het vuur werd gerefereerd).

Hogere wiskunde
Platonische lichamen voldoen alle aan drie eisen:
  1. De vlakken zijn regelmatige veelhoeken.
       
  2. Alle vlakken, ribben en hoekpunten zijn gelijkwaardig.
       
  3. De complete bol is ‘convex’, ofwel een bol (volgens de Timaeus de volmaakte vorm van het Heelal).
Er zijn dus vijf platonische lichamen? Toch niet, want er zijn veel variaties mogelijk – er is zelfs een aparte discipline in de wiskunde die zich daarmee bezighoudt – en die variaties zijn mogelijk door te spelen met de eisen die aan de lichamen gesteld worden. Dit levert bijvoorbeeld het object hieronder op.


De Timaeus is online in het Nederlands beschikbaar: http://www.arsfloreat.nl/documents/Plato-Timaios.pdf (vanaf pagina 18). Het gaat over veel meer dan de elementen, bijvoorbeeld over het mythische Atlantis.
Meer glasramen op Brightlands Chemelot Campus vind je in “
Tijdsbeelden op glas”.